ABRAHAM ZAPRUDER
HET GEHEIM VAN JFK OP 8MM
22 november 1963, John F. Kennedy, president van de Verenigde Staten, wordt vermoord. Door Lee Harvey Oswald. Althans, dat is wat heel snel bekend wordt gemaakt in de dagen na de moord.

Maar daarna ontvouwt zich één van de grootste mysteries van de Verenigde Staten; was Lee Harvey Oswald wel verantwoordelijk? En waar was het bewijs dat er maar één dader achter de moordaanslag zat? Het geheim ligt misschien nog steeds verborgen in de 8mm film van Abraham Zapruder. Misschien wel de belangrijkste 26 seconden film uit de geschiedenis van de VS. Welgeteld 486 frames die het afschuwelijke beeld van de moord op JFK laten zien. Maar ook de beelden die aantonen dat het haast onmogelijk is dat één man verantwoordelijk is voor de moord op de 35e Amerikaanse president.

Op de ochtend van 22 november is Abraham Zapruder in zijn nopjes. Zapruder is als Russisch-Joodse immigrant in 1920 naar de Verenigde Staten gekomen. Na een verblijf in Brooklyn, verhuist de kledingfabrikant in 1941 naar Dallas. Hij start daar een kledingbedrijf aan Dealey Plaza. Zapruder, groot fan van JFK, is dan ook in alle staten wanneer hij hoort dat de president zijn bedrijf zal aandoen tijdens het bezoek aan Dallas.


Vreemde dingen gebeuren in de periode daarna. De route in Dallas wordt aangepast, waardoor de auto van JFK die bewuste dag een bocht moest nemen in de richting van het boekendepot aan Dealey Plaza. In deze bocht moest de snelheid van de auto enorm worden teruggebracht, van 20 km/h tot 15 km/h. Een dergelijke aanpassing in de route heeft zulke verregaande gevolgen, dat beveiligingsfunctionarissen daar normaliter zeker een stokje voor zouden hebben gestoken.

Dit besluit is nog merkwaardiger als je bedenkt dat Dallas een 'vijandige' stad is voor JFK. Een maand eerder nog werd Adlai Stevenson, politicus van de Democratische Partij, bespuugd en geslagen in Dallas. Je zou verwachten dat de beveiliging in opperste staat zou zijn en bijvoorbeeld het dringende verzoek zouden doen om het dak van de auto dicht te laten. Of gebouwen zouden controleren, waarbij ramen zeker gesloten zouden worden. Paraplu's, pakjes en opgerolde kranten, zoals toeschouwers die bij zich droegen die dag, zouden zijn verwijderd.
Niet minder verdacht is de telefoonstoring die op 22 november om 12:34 uur Washington DC treft. Slechts enkele minuten na de aanslag op JFK ligt het telefoonverkeer een uur lang volledig plat in het politieke hart van de VS. De officiële verklaring, overbelasting van het netwerk. Maar met deze 'phone outage' is er ook geen ruimte voor het verspreiden van geruchten zolang er nog geen dader is. Al met al verdachte omstandigheden die nooit door een individu als Lee Harvey Oswald in gang kunnen zijn gezet.
Zapruder staat al vroeg klaar met zijn filmcamera om de tocht van JFK door zijn stad te filmen. Hij heeft een mooi plekje gevonden, naast het grasheuveltje op Dealey Plaza. Hij bevindt zicht iets hoger dan de rest van het publiek met een mooi uitzicht over de bocht bij Elm Street en Dealey Plaza.

Zapruder filmt dan ook dat het een lieve lust is op het moment dat de president voorbij rijdt. Maar al snel verdwijnt de glimlach van zijn gezicht.

JFK's limousine draait de bocht in van Dealey Plaza en de auto vermindert vaart. De president zwaait naar het massale publiek, maar houdt ineens zijn handen stil als hij iets hoort. Een eerste schot mist hem finaal.

Maar dan.

Een volgend schot raakt JFK in zijn hals. Op dat moment ziet Zapruder in zijn lens de president weer voorbij komen, duidelijk geraakt en aangeslagen. De president grijpt naar zijn hals en de eerste paniek ontstaat in de omgeving van het Dealey Plaza.

Nog een schot. Slechts seconden later wordt de president van achteren geraakt. Het hoofd van de president zakt naar voren en naar beneden op de 8mm frames van zijn grote fan Abraham Zapruder.

Voorin de auto zit John Connaly, de gouverneur van Texas. Hij draait zich om naar de president en grijpt naar zijn geweer. Pang! Weer een kogel. Deze mist de president maar raakt juist de gouverneur in zijn rug. Connaly roept:

"Ze vermoorden ons allemaal."

Het is nog niet over; een vijfde schot mist de auto en raakt James Tague. Tague, 27 jaar, is onderweg naar Dallas voor een lunch met een vriend wanneer hij wordt opgehouden door de presidentiële colonne. Terwijl hij geduldig wacht tot de hele stoet is gepasseerd, wordt hij door een afgeketste kogel geraakt in zijn wang.

Het rumoer op straat neemt toe. Zowel Tague als Zapruder houden hun blik angstvallig gericht op de president en zien de auto van JFK tot stilstand komen. De paniek is op z'n hoogtepunt wanneer dan het laatste schot klinkt.

De laatste kogel raakt de 35e president van de VS voor in zijn hoofd. Niet van achteren zoals de andere schoten. Frame 313 van Abraham Zapruder toont het belangrijkste en afgrijselijke schot van een andere schutter; de president valt naar achteren en naar links, in de armen van zijn geliefde vrouw Jackie Kennedy Onassis.
Bodyguard Clint Hill klimt over de achterkant van de auto richting het echtpaar Kennedy. Hij kijkt in de ogen van Jackie en ziet niets dan verschrikkelijke angst, terwijl ze uitreikt naar een stuk van het hoofd van haar man. John F. Kennedy zakt nu weg in de schoot van zijn vrouw. Even lijkt alles en iedereen zijn adem in te houden terwijl een jonge vrouw door haar tranen heen roept:
"Jack, Jack,
wat hebben ze met je gedaan"
JFK, Oliver Stones krachtige film over de schoten die de wereld rondgingen en het mysterie waarin ze nog steeds gehuld zijn, is een van de meest provocerende films van onze tijd.
Bestel de film nu op Blu-Ray en DVD met 17 minuten extra beeldmateriaal. Beelden die niet in de bioscoop te zien waren, maar een verrijking vormen voor het mozaïek van het veelbewogen onderzoek dat Jim Garrison voerde naar de moord op President John F. Kennedy in 1963.

Dit verhaal is gebaseerd op de film "JFK", een gedetailleerde reconstructie van de aanslag op John F. Kennedy op 22 november 1963.

Officieel werd de moordenaar Lee Harvey Oswald enkele uren na de fatale schoten gearresteerd (en de dag daarna zelf vermoord, voor de ogen van televisiekijkend Amerika). In het onderzoeksrapport van rechter Earl Warren werd hij als zelfstandig handelende dader naar voor geschoven.
Onderzoeksrechter Jim Garrison ontdekt dat het Warrenrapport alles behalve compleet is en plaatst vraagtekens bij de veroordeling van Lee Harvey Oswald, niet in de minste plaats door cruciale getuigenissen én de opname van Zapruder. Het Amerikaanse volk krijgt de volledige beelden met frame 313 pas 12 jaar na de moord te zien tijdens een illegale vertoning in het tv-programma Midnight.

En nog steeds beschikt de FBI over vertrouwelijke onderzoeksrapporten over de moord die nog niet openbaar zijn gemaakt.

Beeldmateriaal is afkomstig van 20th Century Fox, Wikicommons en Creative Commons